Tips voor de klas
Structuur mag vloeiend zijn.
Voor leerkrachten, leerondersteuners en zorgcoördinatoren die een kind met hoogbegaafdheid, autisme of ADHD in de klas hebben, of een kind waarbij ze dat vermoeden. Kort uitgelegd, met wat wij in onze werking elke dag zien werken.
Eerst in het kort
HB en UHB
Hoogbegaafd (HB) betekent meer dan slim zijn. Deze kinderen denken snel, gelaagd en diep, willen tot op de bodem gaan en voelen vaak ook intens. Uiterst hoogbegaafd (UHB) gaat daar nog een stap verder in. Het zegt niets over hoe goed een kind het op school doet: ook een kind met lage punten kan hoogbegaafd zijn.
De overlap met autisme en ADHD
Hoogbegaafdheid komt geregeld samen voor met autisme (ASS) of ADHD. Dan verstoppen ze elkaar vaak: het kind compenseert zijn moeilijkheden met zijn verstand, of de begaafdheid valt niet op omdat iedereen naar het gedrag kijkt. Wat eruitziet als koppigheid of onrust, kan dus iets heel anders zijn.
Een disharmonisch profiel
Deze kinderen ontwikkelen zich zelden overal even snel. Op het ene vlak denken ze als een volwassene, op het andere hebben ze de steun nodig die bij hun leeftijd past, of zelfs meer. Dat is geen tegenspraak. Het betekent dat je per vlak moet kijken wat een kind nodig heeft.
Wat werkt in de klas
Geef structuur, maar maak ze vloeiend
Duidelijke omkadering en afspraken zijn nodig, zeker bij autisme. Maar hoe strakker het regime, hoe moeilijker een kind zich aanpast als het toch anders loopt. Een agenda die tot op de minuut vastligt, botst hard terug zodra de planning moet wijzigen.
Leer een kind daarom zijn planning te zien als post-its. Maak ze eerst echt, op een bord of in een schrift, en verhang ze samen wanneer er iets verandert. Na een tijd doet het kind dat vanzelf in zijn hoofd. Het blijft duidelijk wat er komt, maar een stap mag van plaats veranderen zonder dat alles instort.
Het gaat dus om meer dan de planning van vandaag: het kind leert omgaan met verandering. Hoe verder het studeert, hoe meer het zelf moet plannen en hoe vaker dingen wijzigen. Een les die niet doorgaat, een proefwerk dat erbij komt, elk trimester een nieuw lesrooster, werk dat je thuis zelf moet inplannen. Wie daar vroeg mee leert omgaan, heeft het later een stuk makkelijker. Ook wij gebruiken die post-its in ons hoofd nog elke dag.
Leg uit, en zeg ook waarom
Een kind met HB, UHB of autisme wil echt weten waarom iets zo is. Een "daarom" wordt niet snel aanvaard, en dat is geen brutaliteit.
Geef kort en duidelijk wat je verwacht en wat er gaat gebeuren. Laat daarna ruimte voor de waarom-vraag, en antwoord er zo duidelijk en eerlijk mogelijk op.
Parkeer de vraag van het sneltreinhoofd
Hoogbegaafde kinderen zijn in hun hoofd vaak al een paar stations verder. Hun vraag is dan echt interessant, maar hoort niet bij de opdracht van nu.
Parkeer die vraag: schrijf ze op of zet er een sterretje bij, werk eerst af waar jullie mee bezig waren, en kom er daarna op terug. Doe dat dan ook echt, en ga er gerust uitgebreid op in. Zo voelt het kind zich gehoord, leert het bij het onderwerp te blijven, en weet het dat zijn vragen altijd welkom zijn, op het gepaste moment.
“Topvraag! Maar dit is even niet waar we nu mee bezig zijn. Ik schrijf hem op en we komen er tijdens de pauze op terug.”
Samen verder kijken?
Wij gaan graag in gesprek met de school, als ouders dat willen. Heb je zelf een vraag over een kind in je klas, stuur ons gerust een berichtje. We denken mee en verwijzen door als iemand anders beter kan helpen. We stellen zelf geen diagnoses.